Marcowe warsztaty z historią.

Tradycyjnie w miesiącu marcu, szczególnie poświęconemu zbrojnej konspiracji niepodległościowej, Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ zorganizowało warsztaty dla uczniów szkół Sądecczyzny.
Spotkania z najnowszymi dziejami Polski są nie tylko wspomnieniem i okazją do refleksji nad dziejami,
to przede wszystkim możliwość oceny sytuacji dzisiejszej poprzez pryzmat czasów minionych. Nasze warsztaty zachęcają do zastanowienia się nad przyczynami powstania totalitaryzmów w Europie i analizy postaw obrony przed wszechwładzą prawa w służbie obłędnej ideologii. W trakcie realizacji socjalistycznej utopii w Polsce 250 tysięcy osób zostało skazanych w procesach po II wojnie światowej. W wyniku walk, prześladowań, wyroków życie straciło kilkadziesiąt tysięcy osób. Ze starszą młodzieżą zadawaliśmy sobie pytania; Jaki był rezonans społecznych badań nad problematyką podziemia? kiedy nastąpił początek upowszechniania wiedzy na temat tych wydarzeń? Na Sądecczyźnie w przekaz o krytyce komunizmu i bohaterach z nim walczących
udostępniali sami świadkowie i uczestnicy wydarzeń. Partyzanci i konspiratorzy tacy jak Jan Witowski "Szlifibruk" czy Henryk Ferenc ps. "Granit" zadbali o przekaz swojego świadectwa, patronowali pierwszym trwałym upamiętnieniom, pomnikom i uroczystościom. Następnie zaangażowani w ruch "Solidarności" i podobne mu nurty nierzadko wpływali na młode pokolenie i ich wybory, z tego pokolenia wywodzą się tacy ludzie jak pierwsi prezesi fundacji, grup rekonstrukcji historycznych, urzędnicy instytucji czy uczestnicy walki z terrorem i propagandą PRL. Następne pokolenie zmobilizowało szerokie rzesze młodych uczestników życia kulturalnego i sportowego do dalszych kroków, powstały zatem utwory muzyczne, ugruntowane wydarzenia kulturalne i wiele wydarzeń sportowych noszących na sztandarze walkę z komunizmem totalitarnym.

W trakcie zajęć zadawaliśmy sobie pytania nad formami upamiętniania bohaterów w przestrzeni i sensem odniesienia rzeczywistości powstań narodowych do walki ostatniego podziemia niepodległościowego.
Wskazywaliśmy na paralelę zagrożeń dla suwerenności Polski i wolności człowieka w zestawieniu z czasami współczesnymi. Pytania te były treścią naszych spotkań w klasach Liceum św. Kingi w Łącku.
Zajęcia prowadziliśmy zarówno w przestrzeni szkoły jak i w otoczonej nią malowniczej górskiej okolicy. Ciekawostką spotkań było wspólne znakowanie traktu turystycznego tabliczkami Szlaku Sądeckich Żołnierzy Wyklętych, tak dotarliśmy z młodzieżą do Cisowego Działu w miejsce śmierci legendarnej sanitariuszki z Przyszowej, Genowefy Kruczek ps. "Lotte". W naszych marcowych wędrówkach nie zabrakło spotkań z najmłodszymi, dotarliśmy z historią "leśnych żołnierzy" do dzieci z Zespołu Szkolno- Przedszkolnego nr 3 w Nowym Sączu. Nasz przekaz odpowiednio dostosowany do najmłodszych był ciekawym urozmaiceniem Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w placówce. W ostatnim akcencie spotkań z historią uczestniczyliśmy w warsztatach na terenie Szkoły Podstawowej im. księdza Jerzego Popiełuszki, gdzie opowiadaliśmy historię lokalnych bohaterów podziemia i wskazywaliśmy na miejsca pamięci z nimi związane. We współpracy z IPN oddział Kraków i Pedagogiczną Biblioteką Wojewódzką przygotowaliśmy stoisko z pamiątkami historycznymi i replikami wyposażenia w tym broni okresu walk z funkcjonariuszami komunistycznego aparatu bezpieczeństwa.

Charakter danego człowieka, jego odwaga i jego idee były w tej walce najważniejsze, bo walka ta była często obroną tradycji i własnej tożsamości. Dzisiaj nie brakuje zagrożeń dla tego co było nam bliskie i co już wiele razy broniliśmy. Zadajemy sobie zatem pytanie; Czy współcześnie należycie dbamy o swoją postawę i formację patriotyczną? Czy testujemy swoją odwagę?, Czy znamy swoją historię i wyciągamy z niej wnioski?

Czołem Ojczyźnie
Kamil Olesiński