Szlak Sokolstwa Polskiego na Sądecczyźnie

Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół Sądecczyzna” będące członkiem Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce, przygotowało niezwykłą inicjatywę wpisującą się w historie Sokolstwa trwającą po dziś dzień.
                Wielkimi krokami zbliżają się do nas dwie okrągłe daty,  w przyszłym roku minie 160 lat od powstania pierwszego gniazda „Sokoła” na ziemiach polskich, a na Sądecczyźnie obchodzić będziemy jubileusz 140.lecia powołania pierwszego gniazda.  W obecnym 2026 roku świętowała swoją rocznicę sądecka turystyka, na początku wieku  powstał jeden z najstarszych oddziałów Towarzystwa Tatrzańskiego w Polsce, na bazie Towarzystwa Turystycznego ,,Beskid" z 1906 roku. Misją druhów było przypomnienie roli Sokolstwa w dziejach regionu. Jeśli chodzi o turystykę to lokal Towarzystwa Tatrzańskiego mieścił się długo w sądeckiej sokolni a oddział składał się w wielkiej liczbie z członków Towarzystwa Gimnastycznego. Jeszcze na długo przed powstaniem "Beskidu" i Towarzystwa Tatrzańskiego gniazdo sądeckie prowadziło szereg wypraw krajoznawczych, a pierwszą wycieczkę zorganizowało już w 1887 roku do pobliskiej Naściszowej. A przecież Sokół to nie tylko krajoznawstwo, to wielkie dziedzictwo mieszczące w sobie wszystkie elementy kształtujące ducha i ciało, którego wspólnym mianownikiem jest patriotyzm.
 
Szlak w Nowym Sączu
                Pod koniec września 2026 w wyniku inicjatywy Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół Sądecczyzna" jednego z trzech współczesnych sądeckich gniazd sokolich, powstał Szlak Sokolstwa Polskiego. Przestrzeń Nowego Sącza jako ważnego ośrodka Sokolstwa na ziemiach polskich pod zaborem austriackim pełna jest pamiątek  tego niezwykłego ruchu, którego tradycje kontynuuje dziś zgodnie z Dekalogiem Sokolstwa Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół Sądecczyzna”. Na trasie szlaku w Nowym Sączu znajdują się budynki , cmentarze, pomniki, ulice, świątynie, obiekty sportowe czy miejsca ważnych i przełomowych wydarzeń w historii miasta i regionu. Jeśli szukamy związków Sokolstwa z Nowym Sączem to przyznać trzeba szczerze, że prawie każdy metr ulicy i pojedynczy kamień budynku będzie nosił takie znamię. Sokoli były burmistrzami, prezesami wielu innych instytucji, prawnikami, wojskowymi, architektami, inżynierami, lekarzami, byli także robotnikami, przedstawicielami chłopstwa i sumiennie pracującymi w swojej przestrzeni mieszkańcami grodu nad Dunajcem. Kształtowali dzisiejsze miasto Nowy Sącz i cały region pozostawiając w nim ślad swojego żywota. Nie mogąc wymienić wszystkich punktów wskazaliśmy te najważniejsze miejsca na mapie,  które w miarę badań naukowych uzupełniać będziemy z czasem o kolejne .  
 
Główny Szlak Beskidzki im.  Kazimierza Sosnowskiego
               Poza Nowym Sączem szlak opisuje Sądecczyznę, niebawem kolejne punkty Szlaku Sokolstwa Polskiego pojawią się w przestrzeni regionu. Rozpoczynamy od oznakowania szlaku między Rytrem a Przehybą, aby przywołać pamięć o roli sokołów w dziedzinie krajoznawstwa i upowszechniania turystyki.  Druh Kazimierz Sosnowski jako nauczyciel  w sądeckich szkołach i członek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Nowym Sączu, zafascynowany przyrodą Beskidów, zapoczątkował dzieło tworzenia traktów turystycznych, był też autorem pierwszego przewodnika po polskich Karpatach. W listopadzie 2026 r. w przysiółku Poczekaj odsłonięto tablicę poświęconą związkom Sokolstwa z początkami polskiej turystyki. Projekt powstał przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego.
               Oprócz tablicy edukacyjnej szlak został oznaczony specjalnymi tabliczkami kierunkowymi wraz z kodem QR, kierującym odbiorców do strony poświęconej historii gniazda. Mamy nadzieję, że nasza inicjatywa spodoba się mieszkańcom Małopolski i przysłuży się w kształtowaniu świadomości na temat sokolej wspólnoty.